Hatırlar mısınız, çocukluğumuzun o ulaşılmaz, havalı, "lüks" meyvesi neydi? Tabii ki ithal ya da Akdeniz’in o narin seralarında binbir emekle olgunlaşan muz. Eve muz girdi mi bayram havası eser, kabuğu çöpe atılırken bile arkasından hüzünle bakılırdı.
Peki ya kuru soğan? Anadolu toprağının en cefakar, en mütevazı, "bulamazsak cücüğünü yeriz" dediğimiz, her tencerenin sorgusuz sualsiz baş tacı olan o gariban yumru...
Şimdi sıkı durun, çünkü ekonomi tarihine altın harflerle geçecek o muazzam denklemle karşı karşıyayız:
1 Kilogram İthal/Yerli Muz: 25 TL
1 Kilogram Kuru Soğan: 75 TL
Matematiğin, mantığın ve tarım politikasının can çekiştiği o şanlı kavşaktayız. Manav tezgahının önünde durup cebinizdeki 75 liraya bakıyorsunuz; önünüzde iki seçenek var. Ya eve 3 kilo muz götürüp çocuklara tropikal bir festival yaşatacaksınız ya da "Ağlamayan geline kız vermezler" diyerek sadece 1 kilo kuru soğan alıp evde milli yas ilan edeceksiniz. Karar sizin!
Hasat Bolluğunda Fiyat Kıtlığı!
Üstelik öyle bir dönemdeyiz ki, hani "kış kıyamet, yollar kapandı, seraları don vurdu" deseler, inanacağız. Hayır efendim, temmuz ayının tam ortasındayız! Amasya’dan Polatlı’ya, Karacabey’den Anadolu’nun dört bir yanına tarlalar harıl harıl soğan kusuyor. Traktörler çalışıyor, kamyonlar yükleniyor, yeni sezonun taptaze soğanları piyasaya akıyor.
Peki, bu bolluğun ortasında fiyatın 75 lira olmasını hangi yer çekimi kanunuyla açıklayacağız?
Tabii ki o meşhur "Görünmez El" ile. Ama bu el piyasayı dengeleyen serbest piyasa eli değil; tarlada çiftçinin elinden soğanı üç kuruşa kapatıp, depoda biraz bekletip, rafa gelene kadar üzerine görünmez pırlanta tozu serpen o tatlı aracıların, spekülatörlerin eli! Çiftçi kan ağlarken, tüketici rafta soğana bakıp gözyaşı dökerken; aradaki o gizemli köprüde birileri cüzdanını soğan kabuğu gibi kat kat dolduruyor.
Menemen Lüks Tüketime Girdi
Artık bu ülkede menemen yapmak, soğanlı yahni pişirmek orta sınıf için bir prestij göstergesidir. Misafirliğe giderken bir kutu çikolata götürme devri kapandı; fileye sarılmış 2 kilo gıcır gıcır kuru soğan götürün, bakın bakalım o evde nasıl el üstünde tutuluyorsunuz.
Ne diyelim... Tarım ülkesinde muzu soğandan ucuza yiyebiliyorsak, bu başarı hepimizin! Soğan soyulurken ağlatırdı, artık daha soyulmadan, sadece fiyat etiketiyle hüngür hüngür ağlatıyor.
Vatandaşın tenceresine, cüzdanına ve sabrına gerçekten yazık, yazık, yazık!