Bugün Gaziantep denince akla hemen bacası tüten fabrikalar, küresel pazarları zorlayan ihracat rekorları veya zengin mutfağımız geliyor. Peki, bu topraklardaki " üretim ve ticaret genetiğinin" kaç bin yıllık bir mirasa dayandığını hiç düşündünüz mü?
Geçenlerde insanlık tarihinin en eski mesleklerini listeleyen bir araştırmaya denk geldim: Taş alet yapımcılığı, çömlekçilik, çiftçilik, tüccarlık, taş ustalığı, lojistikçilik... Liste uzayıp gidiyor ama asıl çarpıcı olan detay başka: Bu mesleklerin ve ilk dış ticaretin dünyadaki en eski belgeleri, atölyeleri ve izleri Gaziantep topraklarında yürütülen kazılarda tek tek ortaya çıkarıldı.
Sadece bir tesadüf mü? Kesinlikle değil.
Bakın; bugün Dülük’e gittiğinizde insanlığın en eski zanaatlarından biri olan yontma taş alet atölyelerini görürsünüz. Sakçagözü’ne indiğinizde neolitik dönemin ilk çömlekçilerinin, ilk çiftçilerinin izleri karşılar sizi. Zeugma ise mimarlığın, mozaik ustalığının ve taş işçiliğinin zirvesidir.
İşin en heyecan verici tarafı ise ithalat, ihracat ve lojistiğin de ilk olarak bu topraklarda şekillenmiş olması!
Arkeolojik kazılar bize neyi gösteriyor biliyor musunuz? Binlerce yıl önce Dülük antik kentinde yapılan kazılarda, Konya'dan buraya getirilmiş obsidyenler (volkanik cam) bulundu. Aynı şekilde Konya’daki kazılarda da Dülük’te işlenip Fırat havzasından gönderilmiş el baltaları ele geçirildi. Alın size insanlık tarihinin belgelenmiş ilk kıtalararası ticaret ağı, ilk ithalatı ve ihracatı! Bizim sanayicinin koli koli mal gönderip hammadde getirmesinin arkasında işte bu 10 bin yıllık genetik hafıza var.
Sadece üretim yetmedi elbette; işin içine lojistik girdi. Asur Ticaret Kolonileri, tarihin ilk organize lojistik ağını tam da bu coğrafyada, Fırat Nehri üzerindeki taşımacılıkla çözdü. Nehri bir ticaret otoyoluna çeviren, malın güvenliğini sağlayan, gümrük ve fatura benzeri ilk kil tablet kayıtlarını tutan Asurlu tüccarlar, Karkamış üzerinden Doğu Akdeniz’in ve Mezopotamya’nın pazar lideri oldular.
Yani kimse kusura bakmasın; dünyada bugün icra edilen ne kadar köklü meslek varsa, hepsinin "usta-çırak" ilişkisiyle kurumsallaştığı, sanata, üretime ve küresel ticarete dönüştüğü ilk büyük okul burasıdır.
Gaziantep sadece bugünün sanayi kenti değildir; insanlığın ilk üretim, ticaret ve lojistik üssüdür. Bugün bu şehirde hammaddeyi işleyen, Asya'dan Amerika'ya malını satan, lojistik ağları yöneten sanayicinin ve tüccarın hamurunda; Dülük'te taşı işleyen, Sakçagözü'nde toprağa şekil veren ve Fırat üzerinde ilk tır filoları gibi kelekleri yüzdüren o ilk ustaların ruhu vardır.
Kısacası; biz bu topraklarda dünün çırağıydık, bugünün ustasıyız. Mesleklerin ve ticaretin atası bu coğrafyada yetişti, üretimin genetiği tam burada yazıldı!