Yarın bayram... Ama ne sokaklarda o eski telaş var, ne de içimizde o eski kaygısız neşe. Şehirlerin aniden sessizliğe gömüldüğü, sokakların boşaldığı, insanların bayramı artık bir kucaklaşma vesilesi değil de hayatın ağır yüklerinden kaçış, bir "tatil takvimi" olarak gördüğü yeni bir dönemin eşiğindeyiz. Sahi, ne ara bayramlar bu kadar yalnızlaştı? Ne ara o büyük, coşkulu kalabalıklar yerini sessiz sakin limanlara bıraktı?
Aslında bu köşe başı yalnızlığımız durup dururken olmadı. İnsanlık olarak üst üste çok büyük sınavlardan geçtik. Pandemi yaşadık, dünyadan izole olduk. Bu coğrafyanın gördüğü en ağır, en derin acılardan birini, o büyük depremi yaşadık; altımızdaki toprağın sarsılmasıyla birlikte yarınlara olan güvenimizi, o en temel ihtiyacımız olan ruhsal huzuru kaybettik. Arkasından gelen fırtınalar, bitmek bilmeyen hayat koşturmacası ve ekonomik yükler derken; insanımızın ruhunda görünmez bir yorgunluk, kırgın bir tetikte olma hali miras kaldı. Birbirimize ayıracak dermanımız, o eski geniş gönüllülüğümüz eksildi.
Oysa eskiden bayram, takvimde bir kırmızı günden çok daha fazlasıydı. Haftalar öncesinden başlayan ortak bir telaş, komşular arasında sessizce yürüyen muazzam bir yardımlaşma köprüsüydü. Evlerde imece usulü tepsilerce börekler açılır, mutfaklardan kahkahalar yükselirdi. Fakir zengin ayrımı yapılmaz, pişen her şeyden yan komşuya mutlaka bir tabak uzatılırdı.
Benim bu bayram arefesinde zihnimde en çok canlanan, burnumda tüten ise o komşularla el birliğiyle yapılan kurabiyelerin kokusu oluyor. O kurabiyeler sadece un, şeker ve yağdan ibaret değildi; içine paylaşılan emeğin sevgisi, mahalle sıcaklığının huzuru katışırdı. Fırından yükselen o koku, bayramın resmen geldiğinin müjdesiydi. Bugün en lüks pastanelerden en kusursuz kurabiyeleri de alsak o tadı bulamayışımız bu yüzden. Biz aslında kurabiyeyi değil; o unlu ellerle yapılan samimi sohbetleri, o günlerin o saf ve eksiksiz huzurunu özlüyoruz.
Çünkü asıl mesele sadece kurabiyenin eksikliği değil; öyle bir hale geldik ki, artık insanların tadı yok, tuzu yok. Üst üste yaşanan felaketler toplumun neşesini, o eski hayata tutunma enerjisini emdi. Kimsenin kimseye ayıracak dermanı, hayata dair o eski hevesi kalmadı. Bayram gelmiş neyimize der gibi, bir hissizleşme, bir kabuğuna çekilme hali sarmış dört bir yanımızı. İçimizdeki o eski lezzet kaçınca, bayram sofralarının da tadı tuzu eksik kalıyor haliyle.
Üstelik bu durum geçici bir durgunluk da değil; yaşama sevinçlerini kaybeden insan sayısı her geçen gün daha da artıyor. Çevremize baktığımızda yüzü gülen, geleceğe umutla bakan gözler görmek neredeyse imkansızlaştı. Herkes günü kurtarmanın, içindeki o sessiz yorgunlukla baş etmenin derdinde. İnsanlık, ruhundaki o en büyük zenginliği; yaşama sevincini ve hayal kurma hevesini fırtınaların ardında bıraktı.
Evet, dünya değişti, yeni dönem bizi daha mesafeli ve bireysel bir yaşama itti. Eski mahalle bayramları, oklava sesleri geçmişte kalmış olabilir. Sokaklar boşalmış, bayramlar tenhalaşmış olabilir.
Ancak her şeye rağmen unutmamamız gereken bir hakikat var: Toplum olarak, ülke olarak bunca fırtınanın ortasından geçmişken, bizi yeniden ayağa kaldıracak olan şey yine o unuttuğumuz dayanışma ruhudur. Birlik ve beraberlik, sadece eskiyi özlemekle değil; ülkemiz ve devletimiz için üretmeye, çalışmaya devam ederken, o en zor günlerde gösterdiğimiz o devasa kenetlenme iradesini hayatın her anına yaymakla mümkündür.
Bu bayram belki daha sakin, belki daha rafine geçecek. Ama dilerim ki bu sakinlik, yorgun zihinlerimize bir nebze olsun şifa versin. Evlerimizde, çekirdek ailemizin içinde de olsa, o eski kurabiyelerin sıcaklığını ve birbirimizin gözünün içine bakmanın huzurunu yeniden yakalayalım. Tüm okurlarımın Kurban Bayramı’nı yürekten kutlar; sevdiklerinizle birlikte huzur, bereket ve güven dolu bir bayram geçirmenizi dilerim. Menziliniz güzel, yolunuz açık olsun.