Defter-Beyan Uygulamasında Yetki ve Sorumluluk Belirsizliği
Gaziantep Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı
Ali İhsan ÇELİKBAŞ tarafından yapılan açıklamada;
13 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan yeni bir düzenleme ile, basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin bazı Defter-Beyan Sistemi işlemlerinin meslek odaları ve birlikler aracılığıyla yapılabilmesinin önünün açıldığı görülmektedir.
Bu düzenleme; vergi güvenliği, hukuki sorumluluk ve mesleki yetki açısından son derece ciddi riskler barındırmaktadır. Yetkisi ve bireysel sorumluluğu bulunmayan yapılar üzerinden yürütülecek işlemler, yalnızca meslek mensuplarını değil; mükellefleri ve vergi sisteminin bütününü korumasız bırakmaktadır.
BU İŞİ KİM YAPIYOR?
Defter tutmak ve beyanname hazırlamak;
- Eğitim,
- Ruhsat,
- Kişisel ve mesleki sorumluluk
gerektiren, uzmanlık isteyen kişiye bağlı bir mesleki faaliyettir.
Bugüne kadar bu işlemler, bireysel sorumluluk taşıyan serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından yürütülmüştür. Ancak yapılan son düzenleme ile birlikte, işlemi fiilen kimin yaptığı ve sorumluluğun kime ait olduğu belirsiz hâle gelmiştir.
Meslek odaları ve birlikler;
- Defter tutan yapılar değildir,
- Kişisel mesleki sorumluluk taşımaz,
- Hata hâlinde ceza ve tazminat yükümlüsü olmaz.
Buna rağmen sistem üzerinden işlem yapabilir hâle getirilmeleri, ciddi bir hukuki ve idari boşluk oluşturmaktadır.
HATA OLURSA CEZA KİME KESİLECEK?
Bir hata yapıldığında;
- Cezayı kim ödeyecektir?
- Devlet kimi muhatap alacaktır?
- Mükellef hakkını kimden arayacaktır?
İşlemi yapan kişi net değilse, sorumluluk da net değildir.
Bu belirsizlik, hem mükellefleri hem de mali müşavirleri ciddi risk altına sokmaktadır.
DEFTER-BEYAN SADECE “TUŞA BASMAK” DEĞİLDİR
Defter-Beyan Sistemi’nde yapılan işlemler;
- Muhasebe kayıtlarının oluşturulmasını,
- Beyannamelerin hazırlanmasını,
- Devlete elektronik ortamda gönderimini
kapsar.
Bu işlemler yalnızca teknik işlemler değil, doğrudan defter tutma faaliyetidir. Yetkisi olmayan yapılar tarafından yürütülmesi, mesleğin yapısını kökten değiştirme riski taşımaktadır.
KONTROLSÜZLÜK SAHTE BELGE VE VERGİ KAYIP-KAÇAĞINI ARTIRIR
Yetkisi, bireysel mesleki sorumluluğu ve doğrudan denetim mekanizması bulunmayan yapılar üzerinden yürütülecek Defter-Beyan işlemleri;
- Sahte veya yanıltıcı belge kullanımını artırabilir,
- Muhasebe kayıtlarının sağlıklı ve izlenebilir tutulmasını zorlaştırır,
- Vergi kayıp ve kaçağı riskini büyütür,
- Kamu gelirlerinin güvenliğini zayıflatır.
Kişisel sorumluluk taşıyan mali müşavirler dışında yürütülen her işlem, kontrolsüzlük alanı oluşturur.
NET TALEBİMİZ
Defter-Beyan Sistemi işlemleri;
➡️ Bu işin eğitimini almış,
➡️ Ruhsatlı,
➡️ Kişisel ve mesleki sorumluluğu bulunan,
➡️ Hata yaptığında bedelini ödeyen
serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından yürütülmelidir.
Yetkisi ve sorumluluğu olmayan yapıların bu sürece dâhil edilmesi; mükellefi, meslek mensubunu ve vergi sisteminin tamamını zor durumda bırakacaktır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
