Son olarak motorine yapılan 2,5 TL’lik zam, fiyatlardaki uyumsuzluğu daha da görünür hâle getirdi. Sürücüler akaryakıt fiyatlarının küresel trendlerin tersine yükselmesini anlamlandırmakta zorlanırken, ekonomistler fiyat hareketlerinin dünya piyasalarıyla örtüşmediğine dikkat çekiyor.
Döviz-Artış Akaryakıt İlişkisi Tartışılıyor
Dolar/TL kuru yıl içinde yaklaşık yüzde 20 artarak 42 TL seviyelerine yükseldi. Buna karşın akaryakıt fiyatlarındaki artış bu oranı önemli ölçüde aşmış durumda. Verilere göre benzin yüzde 26’nın üzerinde, motorin ise yüzde 31’i aşan zam gördü. Döviz artışının bu yükselişi açıklamakta yetersiz kaldığını belirten uzmanlar, fiyatlardaki hızlı tırmanışın arkasında vergi politikaları, rafineri maliyetleri ve artan kar marjlarının bulunduğu görüşünde.
Ekonomi çevrelerinde akaryakıt fiyatlarının küresel düşüşe rağmen artmasının “fiyatlama davranışlarındaki uyumsuzluk” nedeniyle soru işaretleri yarattığı vurgulanıyor.
‘Gizli Vergi’ İddiası: Depo Başına 800 TL Ek Yük
Yapılan hesaplamalara göre mevcut petrol ve döviz fiyatları ışığında benzinin 42 TL, motorinin ise 43 TL seviyesinde olması bekleniyor. Ancak pompada benzinin 56 TL, motorinin 59 TL’den satılması litre başına 14–16 TL’lik fark oluşturuyor.
Bu fark, 50 litrelik bir depo üzerinden hesaplandığında motorin kullanıcılarına 808 TL ek maliyet yüklüyor. Uzmanlar, söz konusu farkın yıl boyunca biriktiğinde ciddi bir vergi yüküne dönüştüğünü ifade ediyor.
Motorin fiyatlarındaki artış, taşımacılık sektöründe maliyetleri yükselterek gıda ve birçok temel tüketim ürününe doğrudan yansıyor. TÜİK’in açıkladığı yüzde 32’lik kasım enflasyonunda akaryakıtın payının belirgin olduğu belirtiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’de vergi yükünün OECD ortalamasının altında olduğunu savunurken, uzmanlar akaryakıt üzerindeki dolaylı vergilerin dünya ortalamalarının oldukça üzerinde olduğu görüşünde. Önümüzdeki haftalarda akaryakıt fiyatlarının dalgalı seyrini sürdürebileceği bildiriliyor.
